Czym są ubytki?

Views:

Chcesz zapobiec powstawaniu ubytków, ale nie wiesz, od czego zacząć? Nie martw się! Możesz zachować piękny i zdrowy uśmiech – powiemy Ci, na czym polega prawidłowa higiena jamy ustnej i jak możesz zapobiec próchnicy zębów. Jeśli masz ubytek lub dostrzegasz początki próchnicy, potraktuj to jako okazję do wzmocnienia pewnych nawyków i wyrobienia nowych.

Czym są ubytki?

Ubytki, czyli inaczej próchnica zębów, to dziury tworzące się na twardej powierzchni zębów. Proces chorobowy przebiega następująco.

    1. Bakterie żywią się cukrem i węglowodanami (skrobią) zawartymi w pożywieniu, a następnie produkują kwasy.

    2. Jeśli kwasy nie zostaną usunięte podczas szczotkowania i pozostaną na powierzchni zębów, zaczynają rozpuszczać związki mineralne, z których zbudowane jest szkliwo.

    3. Z czasem szkliwo zostaje przeżarte i zaczynają tworzyć się w nim dziury. Początkowo są one trudno dostrzegalne, ale z czasem stają się coraz większe.

    4. Jeśli po uszkodzeniu szkliwa nie zostaną podjęte żadne środki zaradcze, zaczyna rozwijać się próchnica i powstają ubytki.

Mam ubytek, i co teraz?

Na pewnych etapach próchnicę można odwrócić. Białe plamki na powierzchni zębów to jedne z najwcześniejszych sygnałów ostrzegawczych – wskazują one na obecność choroby, która nie zdołała jeszcze uszkodzić szkliwa. Fluoryzacja i inne środki zaradcze podjęte na wczesnych etapach próchnicy mogą pomóc zębom w odbudowie (remineralizacji).

Gdy ubytek znacznie się powiększy i uszkodzi szkliwo, tylko dentysta będzie w stanie uratować ząb. Standardowe leczenie polega na usunięciu próchnicy i odbudowie zęba za pomocą plomby lub innych metod.

Po powstrzymaniu procesu chorobowego stomatolog wypełnia ząb plombą. Jeśli próchnicy nie uda się opanować w zwykły sposób, dentysta usuwa ubytek i zaleca leczenie, które pozwoli odbudować ząb.

Różne rodzaje ubytków

Bez względu na to, gdzie tworzy się ubytek – w korzeniu zęba czy w szkliwie – przebieg choroby wygląda podobnie. Położenie może jednak wpłynąć na tempo formowania się ubytku; inne czynniki również zwiększają ryzyko próchnicy.

1. Ubytek w koronie zęba: to najbardziej znany rodzaj ubytku występujący zarówno u dzieci, jak i u osób dorosłych. Tworzy się na powierzchniach żujących lub gryzących zęba.

2. Ubytek w korzeniu zęba: tworzy się pod wpływek kwasów, które przeżerają kostniwo (swoista tkanka pokrywająca korzeń, miększa niż szkliwo, a tym samym mniej odporna na próchnicę). W miarę starzenia się organizmu dziąsła mogą zacząć się cofać, obnażając szkliwo na powierzchni korzenia, który może stać się podatny na proces próchnicowy.

3. Nawracająca próchnica: nieleczona próchnica może tworzyć wiele ubytków zgromadzonych wokół założonych plomb i koron.

4. Ubytek znajdujący się między sąsiadującymi zębami: zwykle tworzy się między zębami tylnymi, które trudniej wyczyścić.

Jak mogę zahamować proces powstawania ubytków?

Mamy dla Ciebie dobrą wiadomość: powstawaniu ubytków można zapobiec! Przestrzegaj kilku prostych porad wymienionych poniżej, a długo będziesz cieszyć się zdrowiem jamy ustnej.

Szczotkuj zęby co najmniej dwa razy dziennie i nitkuj je raz dziennie, a usuniesz płytkę nazębną tworzącą się między zębami i poniżej brzegu dziąsłowego.

– Stosuj przeciwbakteryjne płyny do płukania jamy ustnej, a zmniejszysz liczbę bakterii próchnicotwórczych.

– Regularnie udawaj się na wizyty u dentysty. W ten sposób zapobiegniesz poważnym problemom lub sprawisz, że małe problemy nie przerodzą się w coś poważniejszego.

– Stosuj dobrze zrównoważoną dietę i ogranicz ilość spożywanej skrobi i cukru. Jeśli nie możesz się powstrzymać od jedzenia podobnych produktów, lepiej spożywaj je wraz z posiłkiem i nie traktuj ich jako przekąsek – zęby będą rzadziej wystawiane na działanie kwasów zawartych w tych pokarmach.

– Żuj gumy z ksylitolem, a zahamujesz rozwój bakterii – w przeciwieństwie do cukru związek ten nie staje się dla nich pożywką.

– Stosuj produkty do higieny jamy ustnej (pasty do zębów, płyny do płukania jamy ustnej) zawierające fluorek.

– Upewnij się, że woda, którą piją Twoje dzieci, została poddana procesowi fluoryzacji. Jeśli woda z wodociągów nie jest fluorowana, dentysta lub pediatra może zalecić stosowanie suplementów fluorku.

– Poproś dentystę o szczeliwo dla siebie i Twojego dziecka. Stomatolog lub higienistka dentystyczna umieści je na zębach nieobjętych ubytkami i w ten sposób zabezpieczy je przed próchnicą.

Gdzie tworzą się ubytki?

Powierzchnie trudne do wyczyszczenia są w oczywisty sposób najbardziej narażone na powstawanie ubytków. Są to m.in.:

– Pęknięcia, szczeliny lub rowki na tylnych zębach

– Powierzchnie międzyzębowe

– Okolice wypełnień lub mostków

– Okolice brzegu dziąsłowego

Dobrze dbaj o te okolice, aby zapobiec tworzeniu się płytki nazębnej.

W jaki sposób dentysta sprawdza, czy utworzył się ubytek?

Pamiętaj, że proces powstawania ubytków przebiega w czasie, więc masz możliwość odwrócenia próchnicy na wczesnych etapach. Oto, jak dentysta sprawdza obecność ubytków:

– Sondowanie zęba pod kątem szczelin lub okolic z osłabionym szkliwem.

– Badanie rentgenowskie zęba, które ujawnia świeżo powstałe ubytki, zwłaszcza między zębami.

– Stosowanie nietoksycznego barwnika, który pozwala wykryć próchnicę.

– Stosowanie specjalnego lasera, który wykrywa próchnicę na bardzo wczesnych etapach.

Czy ubytki sprawiają ból?

Ból zwykle nie występuje na wczesnych etapach próchnicy. Tylko regularne badania stomatologiczne i skanowanie rentgenowskie (lub inna metoda wykrywania ubytków) ujawnią zmiany na wczesnych etapach choroby. Jeśli Twoje zęby zaczną wykazywać nadwrażliwość podczas spożywania gorących lub zimnych napojów albo w czasie przeżuwania bardzo słodkich pokarmów, może to oznaczać, że rozwinęła się u Ciebie próchnica. Nie zwlekaj wtedy i skonsultuj się z lekarzem.

Co się stanie, jeśli nie podejmę leczenia?

W razie jakichkolwiek problemów skonsultuj się z dentystą. Nieleczona choroba rozwija się i zaczyna uszkadzać ząb. Na dodatek jeden ubytek może spowodować wystąpienie większej liczby ubytków, i to z kilku powodów:

– Niekontrolowane nawyki dietetyczne i higieniczne, które spowodowały próchnicę, prowadzą do postępów choroby.

– Bakterie lubią bytować na wypełnieniach i innych elementach odbudowy, zwykle chropowatych i przytwierdzonych do gładkich powierzchni zębów; okolice te stają się więc podatne na rozwój próchnicy.

– Pęknięcia lub szczeliny w wypełnieniach umożliwiają bakteriom i cząstkom pokarmu wniknięcie do zęba, co powoduje rozwój próchnicy pod powierzchnią plomby.

Zapobieganie próchnicy zaczyna się od wyrobienia w sobie prawidłowych nawyków higienicznych. Szczotkuj zęby pastą z fluorkiem co najmniej dwa razy dziennie. Nitkuj je codziennie, a zapobiegniesz tworzeniu się płytki nazębnej. Nie zapominaj również o wizytach u dentysty – najlepiej odwiedzaj go co 6 miesięcy.

Celem artykułu jest promowanie wiedzy na temat ogólnych zagadnień dotyczących zdrowia jamy ustnej. Jego intencją nie jest zastąpienie profesjonalnej porady lekarskiej, diagnozy lub leczenia. Wszelkie pytania dotyczące stanu zdrowia lub leczenia zawsze konsultuj z dentystą lub innym lekarzem.

Znajdź więcej artykułów