Ułamane i złamane zęby

Zęby są niezwykle odporne, ale mogą się odłamać, pęknąć lub złamać. Może do tego dojść wskutek kilku czynników:

·         ugryzienie czegoś twardego

·         uderzenie w twarz lub usta

·         upadek

·         występowanie ubytków osłabiających zęby

·         stare amalgamatowe wypełnienia niełączące się ze szkliwem na pozostałej części zęba

Odłamanie lub złamanie zęba może wywołać ból, jednak na ogół język szybko wyczuwa ostre miejsce. Niewielkie pęknięcia zęba zwykle nie powodują bólu, lecz odłamanie się dużej części zęba może go wywołać. Uszkodzeniu może ulec tkanka (nerwy) wewnątrz zęba. Odsłonięcie zakończeń nerwowych w zębinie, wskutek którego mają one kontakt z powietrzem, a także zimnymi lub gorącymi pokarmami, może wywołać ogromny dyskomfort.

Ból spowodowany złamanym lub pękniętym zębem może być ciągły lub przemijający. Wielu ludzi odczuwa ból podczas żucia, ponieważ pokarm wywiera wtedy nacisk na ząb.

Co możesz zrobić

Pęknięty ząb 
Nie ma domowego sposobu na leczenie pękniętego zęba. Konieczna jest wizyta u dentysty. Niekiedy ząb wygląda dobrze i boli tylko podczas jedzenia lub zmiany temperatury w jamie ustnej (np. wskutek wypicia gorącego lub zimnego napoju). Jeśli ząb boli bez przerwy, mogło dojść do uszkodzenia jego nerwu lub naczyń krwionośnych. To poważny znak ostrzegawczy. Wiesz, że masz pęknięty ząb, jeśli gryzienie nim nie boli, lecz ból występuje po skończeniu gryzienia.

Złamany ząb 
W przypadku złamania zęba jak najszybciej udaj się do dentysty. Określi on, czy złamanie jest spowodowane ubytkiem i czy zagrożony jest nerw zęba. Uszkodzenie nerwu zwykle wymaga leczenia kanałowego.

Zanim udasz się do dentysty:

·         przepłucz usta ciepłą wodą

·         uciskaj krwawiące miejsce gazikiem przez 10 minut lub do czasu ustania krwawienia .

·         Przyłóż zimny okład do policzka lub wargi nad złamanym zębem – pomoże to zmniejszyć obrzęk i uśmierzyć ból.

·         Jeśli nie możesz od razu udać się do dentysty, przykryj część zęba znajdującą się w jamie ustnej tymczasowym cementem dentystycznym. Znajdziesz go w aptece.

·         Zażyj środek przeciwbólowy, który kupisz bez recepty.

Co zrobi dentysta

Istnieje kilka rodzajów pęknięć i złamań zębów, a każdy z nich wymaga innego leczenia. Są to:

·         Niewielkie pęknięcia – pęknięcia obejmujące jedynie zewnętrzną, białą powierzchnię zęba zwaną szkliwem. Niewielkie pęknięcia rzadko wymagają leczenia. Dentysta może lekko wypolerować miejsce pęknięcia, aby wygładzić ewentualne nierówności.

·         Pęknięty ząb – Pęknięcie obejmujące cały ząb – od powierzchni żującej ku wnętrzu zęba aż do nerwu. Części zęba pozostają na miejscu, lecz pęknięcie stopniowo się powiększa. Pęknięcia można w niektórych przypadkach naprawić materiałem do wypełnień. Aby zapobiec pogłębianiu się pęknięcia, ząb często będzie wymagał korony. Jeśli miazga (nerw i żywe tkanki) jest uszkodzona, konieczne może być także leczenie kanałowe.

·         Odłamanie – Odłamania niewielkich rozmiarów nie zawsze wymagają leczenia. Dentysta może zasugerować naprawę uszkodzonego zęba materiałem do wypełnień, aby zapobiec pogorszeniu stanu zęba bądź poprawić jego wygląd oraz samopoczucie pacjenta. Jeśli odłamany kawałek jest bardzo mały, dentysta może wypolerować i wygładzić miejsce, w którym ząb się ułamał.

·         Odłamany guzek zęba – Złamania takie dotyczą wystających części powierzchni żucia zęba (guzków). Zwykle nie obejmują miazgi i nie powodują znacznego bólu. Dentysta może naprawić uszkodzenie, aby przywrócić zębowi kształt; często jednak konieczna jest nakładka (onlay) lub korona.

·         Poważne złamania – Złamania te sięgają wgłąb zęba i odkrywają nerw. Niemal zawsze powodują ból i wrażliwość zęba, a złamana część zęba zwykle krwawi. W takich przypadkach konieczne jest leczenie kanałowe w celu usunięcia odsłoniętego nerwu, a prawdopodobnie także korona pozwalająca przywrócić zębowi prawidłową funkcję i umożliwiająca właściwe jedzenie i żucie.

·         Rozszczepiony ząb – Ząb rozszczepiony pionowo na 2 oddzielne części. Niektóre zęby – np. tylne (trzonowe) – mają więcej niż jeden korzeń. Może istnieć szansa na zachowanie jednego z nich, a następnie nałożenie na niego korony. W pierwszej kolejności konieczne jest leczenie kanałowe. Następnie dentysta usunie te korzenie, których nie da się zachować, a na końcu nałoży koronę zastępującą ząb. Gdy korzenia nie można uratować, ząb trzeba usunąć.

·         Złamania pionowe lub rozszczepiony korzeń – Pęknięcia te mają początek w korzeniu zęba i sięgają w górę, ku powierzchni żującej. Złamania te często powodują ból, ponieważ wokół korzenia może występować stan zapalny lub zakażenie. W większości przypadków konieczna jest ekstrakcja zęba.

·         Złamanie spowodowane próchnicą – W takim przypadku ząb złamał się lub rozkruszył, ponieważ ubytek osłabił go od wewnątrz. Dentysta oceni ubytek i zaleci najlepszy sposób odbudowy zęba. W niektórych przypadkach, gdy próchnica obejmuje dużą część zęba, konieczna może być jego ekstrakcja.

Celem artykułu jest promowanie wiedzy na temat ogólnych zagadnień dotyczących zdrowia jamy ustnej. Jego intencją nie jest zastąpienie profesjonalnej porady lekarskiej, diagnozy lub leczenia. Wszelkie pytania dotyczące stanu zdrowia lub leczenia zawsze konsultuj z dentystą lub innym lekarzem.

Znajdź więcej artykułów